Terugblik: training ‘Jezelf zijn als moslim in Utrecht’
17/01/2018

Wat is de plek van een moslim in een niet-islamitisch land? Zijn contacten met niet-moslims verboden door de Islam? Wat betekent jihad? Hoe ga je om met islamofobie? Al deze vragen werden beantwoord tijdens de training “Jezelf zijn als moslim in Utrecht” in het najaar van 2017. Deze werd georganiseerd door Art.1 Midden Nederland en het IKC (Islam Kenniscentrum). 

Doel van de training is om met moslimjongeren ‘lastige onderwerpen’ te bespreken en samen te kijken wat hun plek is in de samenleving. De training bestond uit vijf bijeenkomsten, namelijk ‘Diversiteit in de Koran en Soenna (traditie van Profeet Mohammed)’, ‘Jihad en dialoog’, ‘Islamofobie en discriminatie’, ‘Identiteit’ en een gesprek met een politicus en journalist over ‘Moslims in de politiek en de media’. Tijdens deze pilottraining werkten Art.1 Midden Nederland en IKC samen met Actieve Jongeren Utrecht. Hieronder een terugblik op de trainingsavonden of bekijk HIER de foto’s.

Diversiteit in de Koran en Soenna
Het thema van de eerste bijeenkomst was ‘Diversiteit in de Koran en Soenna (traditie van Profeet Mohammed)’. Soms worden verzen uit de Koran en de overleveringen van Profeet Mohammed uit hun context gehaald en verkeerd geïnterpreteerd. Trainer Alper Alasag maakte God’s bedoeling met diversiteit duidelijk met een vers uit de Koran; “O mensen! De waarheid is dat Wij jullie uit een man een vrouw hebben geschapen. En Wij hebben jullie tot volkeren en stammen verdeeld, opdat jullie (elkaar) leren kennen” (49: 13). Het uitgangspunt van de Koran is niet dat iedereen moslim wordt. Er is namelijk geen dwang in de godsdienst volgens de islam.

Ondertussen werd aan de jongeren de vraag gesteld of zij eerder iets hebben gehoord of gelezen over de oorlogsverzen. “Ik heb van een moslim gehoord dat je ongelovigen z.s.m. moet doden. Daar schrok ik van”, aldus een jonge dame. Na de visie van de Koran op diversiteit vertelde Alper Alasag iets over de omgang van Profeet Mohammed met andersdenkenden. Hij was namelijk voortdurend in dialoog met niet-moslims. Zo sloot hij overeenkomsten met hen, bouwde vriendschappelijke relaties op en dreef handel met andersdenkenden.

Jihad en dialoog
De tweede bijeenkomst stond in het teken van begrippen zoals ‘jihad’ en ‘dialoog’. Wat betekenen deze termen werkelijk en wat zijn de overeenkomsten en verschillen? Imam Abdesselam Chakir vertelde dat jihad een woord is met een ruime betekenis die verandert naargelang de tijd en omstandigheden. Zo is de gewapende strijd slechts één van de vele betekenissen en dagelijkse uitingen van deze term.

Na de uitleg van verschillende termen kregen de deelnemers de opdracht om voorbeelden hiervan te geven. Imam Chakir sloot de avond af met de volgende vraag: “Is de relatie met niet-moslims normaliter gebaseerd op vrede of oorlog?” “Vrede”, antwoordde een jongeman. “Die vrede moeten wij moslims ook koesteren”, aldus Chakir.

Islamofobie en discriminatie
Het thema ‘Islamofobie en discriminatie’ kwam tijdens de derde trainingsavond aan de orde. Dit is namelijk een lastig thema waar veel moslimjongeren mee worstelen. Tijdens het eerste deel van de training werden de definitie en kenmerken van islamofobie besproken. Trainer Sinan Evsen lichtte toe dat het bij islamofobie niet enkel om de ‘angst voor de islam’ gaat, maar dat er ook gehandeld wordt uit deze angst; moslims worden gediscrimineerd en uitgesloten op basis van islamofobe gedachten. Islamofobie uit zich onder andere in het zien van moslims en islam als ‘de ander’, inferieur aan de westerse cultuur en als gewelddadig, wat resulteert in gevoelens van ‘wij’ versus ‘zij’. In het Nederlandse publieke en politieke debat komt islamofobie verder tot uiting in de thema’s ‘islamisering’, de ‘onderdrukking van vrouwen’ en ‘massa-immigratie’.

In het tweede deel van de avond gingen de deelnemers in groepen uiteen om casussen uit de praktijk te behandelen. Een aanwezige gaf aan dat zijn broertje in de klas werd gepest na een terreuraanslag. Er werd “Allahoe Akbar” geroepen en gelachen in de klas. De leerkracht lachte mee. “Wat kun je hiertegen doen?”, vroeg de trainer. Volgens de deelnemers kun je op het moment hier weinig aan doen. Maar de ouders van het kind kunnen achteraf wel een gesprek voeren met de leerkracht en aangeven dat dit niet door de beugel kan. Dat de jongen zijn gevoelens met de docent na afloop van de les deelt, zal ook helpen, luidde een andere oplossing.

Identiteit
Tijdens de vierde trainingsavond werd het ‘Schaakspel van wijze mannen’ gespeeld door de aanwezigen. Dit is een bordspel, eeuwen geleden ontwikkeld, vergelijkbaar met het spel ‘Mens erger je niet’ of ‘Monopolie’. Het spel biedt de participanten een breder perspectief op de diversiteit binnen de islam en andere religies. Zo ontdekken de jongeren de meervoudige identiteiten die zij bezitten.

Het spel representeert de reis door het leven, met uitdagingen door het kwaad en inspiraties door het goede. In het oorspronkelijke spel wordt het kwaad gerepresenteerd in onder andere jaloezie, platvloersheid, diefstal of liegen. Het goede wordt in het oorspronkelijke spel bijvoorbeeld benoemd als betrouwbaarheid, kennis en onthouding (van lusten). “Het doel van het spel nu is in de eerste plaats bewustwording van de eigen religiosteit en het kiezen van de eigen positie in de diversiteit aan interpretaties van theologische begrippen”, aldus trainer Dr. Ina ter Aves.

Het spel werd in drie verschillende groepen gespeeld. Eén van de termen die tijdens het spel aan bod kwam was ‘acceptatie’. Een deelnemer interpreteerde dat als het accepteren van je lot. Maar dat betekent ook het accepteren van mensen zoals ze zijn volgens een andere speler. Vervolgens werd gevraagd wat voor plek zo’n term inneemt in het leven van de aanwezigen. Op deze manier werd er stilgestaan bij verschillende menselijke eigenschappen en werd er een link gelegd met de identiteit van de spelers.

Moslims in de politiek en media
In de discussies rondom islam en moslims wordt er vaak met de vinger gewezen naar de politiek en media. Vele moslimjongeren vinden namelijk dat veel politici kwalijke uitspraken doen over de islam en moslims en dat de media hier een vertekend beeld over geeft. Daarom is er voor de laatste bijeenkomst een politicus en een journalist uitgenodigd om met moslimjongeren het gesprek hierover aan te gaan. Te gast waren Sander van Waveren (fractievoorzitter CDA Utrecht) en Yelle Tieleman (correspondent voor AD Utrechts Nieuwsblad). De avond begon met stellingen over het thema.

Is het relevant om de religieuze achtergrond van een terrorist te benoemen na een aanslag? Heeft het met andere woorden zin om te benoemen dat een terrorist een islamitische achtergrond heeft? Bij deze stelling vond er een bijzonder gesprek plaats tussen de deelnemers. Een jonge moslim vond dat de terreuraanslagen niets met de islam te maken hebben. “Niet de daad, maar het bijbehorende motief is bepalend om de achtergrond wel of niet te benoemen”, aldus Yelle Tieleman.

Hierna gingen de deelnemers dieper in gesprek over diverse subthema’s met betrekking tot de beeldvorming van moslim in de politiek en media. Aan het einde van de avond gaf Sander van Waveren de jongeren de volgende boodschap mee: “Wees jezelf en wees trots op wat je doet.”

Reactie deelnemers
Na afloop van de eerste avond vonden de meeste deelnemers de achtergrondinformatie bij de Koranverzen en de soenna heel bevredigend. “Dat biedt handvatten voor in het gesprek”, vond een aanwezige. “Zo kun je ook weerwoord bieden tegen mensen die je overvallen (zowel moslim als niet-moslim) met extreme uitspraken over je geloof.” Het thema islamofobie viel ook in de smaak bij de jongeren. Volgens de aanwezigen had de training een interactief karakter dankzij de behandelde casussen. Dat deed niets af aan de theorie die werd behandeld. Zo vond een deelnemer de “inkijk in het gedachtegoed” van islamofobie bijzonder interessant. De deelnemers leerden ook veel van de discussies met Sander van Waveren en Yelle Tieleman. Zo zei een jongeman meer inzicht te hebben verkregen in hoe politiek en media functioneert: “Ik zal de krant voortaan kritisch lezen en begrijp dat politiek het niet altijd over leuke dingen heeft.”

Wilt u meer weten over deze training? Neem dan contact met ons op via info@art1mn.nl of bel ons op telefoonnummer 030-2328666.

 

Share Button









  • Als u hierboven uw gegevens invult, gaat u ermee akkoord dat wij deze gegevens bewaren. Wij gebruiken deze informatie alleen om u maandelijks een nieuwsbrief te sturen. In iedere nieuwsbrief die u ontvangt staat hoe u zich weer kunt afmelden.

Bezoek onze Facebook paginaBezoek onze Facebook paginaBezoek onze Facebook pagina